boerenuiterwaarden bij Culemborg
 
de heimelijke wraak van Idyllis
 
  Inhoudsopgave van dit boek - Bestellen - Maandblad - Boeken - Archief       
 
Landbouwsite - Duurzaamsite - dDH - Links - Verder >>  
 
 
________    
____
 
 
LAND-BOUWEN  
 
uit het woordenboek
 
 
Bij het woord 'bouwen' denk ik aan metselspecie, betonskeletten, een ranke hijskraan met een stapel gipsplaten aan de haak.
Maar Van Dale ziet dat anders. De eerste zeven betekenissen van dat woord hebben allemaal betrekking op de landbouw. Pas bij nummer negen staat: "uit materialen en onderdelen tot een geheel (een 'gebouw') samenvoegen, construeren, optrekken, in elkaar zetten."
Het etymologisch woordenboek laat weten dat 'bouwen' een oud Indogermaans woord is dat samenhangt met het Latijnse 'fui': 'ik was', het Litouwse 'buti': 'zijn' en het Oudindische 'bhâvuyati': 'laten worden' of 'scheppen'.
In feite laten de woordenboeken zien hoe het woord 'land-bouw' direct verwijst naar het fundament van ons mensen-bestaan.
 
... het blad van zilveren lepels te drukken op de handpers, syn. opdieper.
bouw(-»)element.
²bouwen (overg.; bouwde, h. gebouwd) [901- 1000■wonen■~ Lat. fui ((ik) was), Litouws bûti (zijn)] 1 (m.betr.t. de bodem) bewerken, m.n. beploegen om er vrucht van te trekken: de akker bouwen; bouwen, zaaien en mesten; 't is niet gemakkelijk een mooie rechte voor te bouwen, te ploegen 2 (abs.) een boerderij hebben, het boerenbedrijf uitoefenen, syn. boeren 3 het land bezaaien met, syn. verbouwen: tarwe, boekweit bouwen 4 maaien, oogsten: koren bouwen; hooi bouwen, gras maaien en tot hooi laten drogen, telkens keren en inzamelen 5 kweken: varkens, vee bouwen 6 bewerken, toebereiden (alleen nog in): boter bouwen, kneden, wassen, zouten, opmaken; kalk bouwen, zie bij kalk 7 (gew.) dooreenmengen, prakken (eten b.v.)8 zee bouwen, de zee bevaren: dit schip kan geen zee bouwen, is niet zeewaardig 9 uit materialen en onderdelen tot een geheel, (een 'gebouw') samenvoegen, construeren, optrekken, in elkaar zetten ...

 
... van bos (2e nv. bovis) [rund], idg. verwant
met koe¹; de bouvier is gefokt voor het drijven van vee.
bouwen¹ [het land bewerken, een huis optrekken] middelnl. bouwen, bauwen, buwen [bouwen, bewonen, zich bevinden], oudsaksisch, oudhd. buan, oudfries buwa, oudeng. buan, oudnoors bua, gotisch bauan; buiten het germ. lat. fui [(ik) was], litouws buti [zijn], oudindisch bhâvuyati (causatief) [laten worden, scheppen].
bouwen² [zijden bovenrok] middelnl. baude, boude, van baudekijn [lijkkleed], dat ten onrechte werd ...

 
... na Parthenos door Phidias (G. van der Leeuw).
cultuur (de (v.)) [1544 <Fr. culture <Lat. cultura (landbouw, beschaving)] 1 (culturen) ontginning: een stuk grond in cultuur brengen 2 (culturen) bebouwing van de grond met gewassen 3 (culturen of cultures), (culture) verbouwing van een gewas, syn. teelt, kweek; - (ook wel) het telen van bep. dieren, b.v. schelp- of schaaldieren; - plantage; - ook als tweede lid in samenst. als de volgende, waarin het eerste lid het verbouwde noemt: aardappelcultuur,agar-agarcultuur, bacovecultuur, betelcultuur, bloembollencultuur, boscultuur, bramencultuur, cacaocultuur, canangacultuur, dahliacultuur, druivencultuur, houtcultuur, katoencultuur, kokoscultuur, meekrapcultuur, meristeemcultuur, mosselcultuur, oestercultuur, pepercultuur, rameecultuur, rietsuikercultuur, rijstcultuur, rubbercultuur, serradellacultuur, sinaasappelcultuur, specerijencultuur, suikerbietencultuur, suikerrietcultuur, tabakscultuur, tarwecultuur, tomatencultuur, vanillecultuur, vlascultuur 4 (culturen of cultures), (culture) massa van op een geschikte voedingsbodem aangekweekte bacteriën, schimmels e.d. van een bepaalde soort, syn. kweek 5 (g.mv.) beschaving, ontwikkeling, verfijning van het geestelijk en zedelijk leven, resp. het daarin bereikte peil: de bloei der cultuur; een gevaar voor de cultuur; cultuur is meer dan civilisatie 6 (culturen) de toestand van de beschaving ...

 
*          *           *

Verder naar de beeldengroep >>
<< Terug naar het begin van dit artikel.
Naar de inhoudsopgave van de wraak van Idyllis
 
 
 


_
___