dDH Datacommunicatie: E-mail Mailing Lists; Wie is 'Majordomo'?

'Majordomo', wie is dat nu weer?
Het overkomt ons allemaal de eerste keer. Je wilt abonneren op een E-mail mailing list, stuurt een 'subscribe' mailtje naar één of ander adres en ineens krijg je rare Engelstalige mailtjes van ene 'Majordomo'.
Daar ligt vaak het eerste misverstand: Majordomo is geen mens, geen computerbeheerder of zo, maar een programma, een 'mailing list robot', ook wel 'list server' genoemd. Er zijn feitelijk een heleboel Majordomo's, het is het meest gebruikte programma voor E-mail mailing lists.
Zo'n Majordomo 'woont' op de server (Internet computer) die de mailing list verzorgt en heeft daar zelfs een eigen E-mail adres (de Majordomo op de server van Antenna bijvoorbeeld heeft dus het adres majordomo@antenna.nl).
Majordomo heeft twee taken:

Het verzorgen van de abonnement-administratie. Majordomo houdt piekfijn bij wie er geabonneerd is op welke E-mail mailing list.
Het rondzenden van de E-mail voor een mailing list zelf. Zodra er een bericht binnenkomt voor een bepaalde mailing list, pakt Majordomo de abonneelijst erbij en start onmiddelijk met het verzenden van het bericht aan alle abonnees.

Majordomo automatiseert een boel routinewerk en kan meerdere E-mail mailing lists tegelijk verzorgen. Dat maakt het mogelijk dat zo veel E-mail mailing lists gratis zijn, handmatig onderhoud zou te veel tijd kosten van 'dure' en/of drukke beheerders.
Er zijn overigens meer maling list programma's dan Majordomo. Majordomo is momenteel de meest gebruikte, maar 'Listserv' is ook een bekende. De laatste tijd is 'MailMan' in opkomst.
Zelf abonneren en opzeggen
Dat is het moment dat je als gebruiker met Majodomo te maken krijgt: je wilt abonneren op een E-mail mailing list op juist je abonnement opzeggen. Die klusjes zijn tegenwoordig 'zelfbediening', er komt geen (menselijke) beheerder aan te pas. Je geeft zelf een opdracht aan Majordomo en dat doe je via een simpel E-mailtje aan Majordomo.
Helaas kent Majordomo alleen Engels, iets waar we mee moeten leven, tot dat iemand de tijd neemt een Nederlandstalige versie van het programma te maken. Daadoor lijkt het allemaal wat lastiger dan het werkelijk is. Als je het een keer gedaan hebt, is het een fluitje van een cent.
En daar moet aan toegevoegd: omgaan met Majordomo is een stukje 'basisvaardigheid' voor elke serieuze Internet gebruiker.
Zelf abonneren en opzeggen betekent ook: meer privacy en niet afhankelijk zijn van beheerders, er komt geen mensenhand aan te pas.
Opdrachten geven aan Majordomo
Majordomo kent een boel commando's, maar normaal gesproken heb je er slechts twee nodig:

subscribe 'naam mailing list' (subscribe = Engels voor 'abonneer')
unsubscribe 'naam mailing list' (unsubscribe = Engels voor 'zeg op')

Voordat je Majordomo een opdracht kunt sturen, moet je weten welke Majordomo je moet hebben. Dat is altijd de Majordomo van de server (Internetcomputer) die de E-mail mailing list verzorgt.
De Aktielijst bijvoorbeeld wordt verzorgt door Antenna. Dan stuur je de opdrachten dus naar majordomo@antenna.nl

Gebruik nooit het postadres van de mailing list zelf (bijvoorbeeld aktielijst@antenna.nl). Dat is het adres om berichten aan alle abonnees te posten.
Abonneren

Maak een nieuwe E-mail en geef als adres op:
majordomo@xxx.xx
(voor 'xxx.xx' vul je het adres van de juiste server in)
Een onderwerp (subject) opgeven is niet nodig (mag wel)
In het tekstdeel van de E-mail schrijf je:
subscribe xxx
end
(xxx is de naam van de E-mail mailing list, 'end' op een nieuwe regel voorkomt dat Majordomo ook nog zoekt naar opdrachten in verdere tekst van je E-mail, zoals een automatisch toegevoegd adresblokje).
Verzend deze E-mail
Majordomo ontvangt de E-mail, onthoudt het afzenderadres, leest de opdracht ("subscribe xxx") en kijkt of hij de mailing list 'xxx' onder zijn beheer heeft. Zo nee, dat stuurt Majordomo een mailtje retour dat hij deze mailing list niet kent. (Je hebt dan waarschijnlijk de verkeerde Majordomo te pakken).
Kent Majordomo de mailing list wel, dan kan zijn dat je direct een abonnement krijgt, Majordomo stuurt je nu de welkomstekst. Je heb dan te maken met een mailing list die niet beveiligd is tegen spam (ongewenste E-mail reclame) en waar mensen ook elkaar kunnen abonneren.
In de meeste gevallen zijn mailing lists wel beveilgd tegen spam en ongewenst abonneren en dan stuurt Majordomo je twee mailtjes retour:

Een bericht met als onderwerp: Majordomo results (Majordomo resultaten)
Dit bericht gaat altijd naar de de afzender van de subscribe opdracht. Bijna altijd ben je dat zelf en is dit een formaliteit, maar Majordomo informeert trouw de afzender dat de opdracht ontvangen is.
Een bericht met als onderwerp: Confirmation for subscribe xxx (bevestinging van het abonneren op xxx).
Dit bericht gaat altijd naar het te abonneren adres en is wel belangrijk: Het moet beantwoord worden om je abonnement definitief te bevestigen. Er staat namelijk een 'auth' (authorisatie) code in. Deze code is uniek (Majordomo verzint hem ter plekke) en wordt alleen aan jou gezonden. Pas als je deze code terugstuurt aan Majordomo, word je definitief geabonneerd. Dit dient vooral om te voorkomen dat anderen jouw E-mail adres abonneren.

Hoe beantwoordt je deze 'Confirmation for subscribe xxx'?

Je antwoord moet naar Majordomo. Omdat Majordomo ook de afzender is, kan je dus eenvoudig op 'Reply' of, 'Beantwoorden' klikken.
In de meeste gevallen herhaalt (quote) jouw E-mail programma nu alle tekst van het oorspronkelijke bericht en zet voor elke regel het > teken.
Vervolgens wis je alle tekst, behalve de regel met de 'auth' code, die er ongeveer zo uitziet:
> auth 123456a78 subscribe xxx adres@provider.nl
('xxx' is de gewenste mailing list, 'adres@provider.nl' is jouw E-mail adres)

Tot slot verwijder je dit > teken aan het begin van de regel (dat snapt Majordomo niet) en zet er voor de zekerheid weer 'end' onder. De enige tekst in je antwoord aan Majordomo ziet er dus zo uit (niets meer of minder):
auth 123456a78 subscribe xxx adres@provider.nl
end

Verzend deze E-mail
Nu stuurt Majordomo je de welkomstekst van de betreffende E-mail mailing list en ben je abonnee. Bewaar deze tekst, meestal staan er regels en andere wetenswaardigheden van de mailing list in.
Met ingang van het eerstvolgende bericht ontvang je nu alle berichten die via deze mailing list verspreid worden. Meestal kun je als abonnee ook zelf berichten posten naar alle andere abonnees, via het postadres van de mailing list (dus niet via majordomo@xxx.xx).
Problemen bij het abonneren

Het kan zijn dat je het eerste bericht van Majordomo ("Majordomo results") niet ontvangt. Dan heeft waarschijnlijk een ander je opgegeven (dat kan bij bepaalde mailing lists). Dit is geen probleem.
Wel een probleem is het wanneer je het tweede bericht ("Confirmation for subscribe xxx") niet ontvangt. Dat betekent meestal dat er iets verkeerd gaat met jouw E-mail adres.
Als je geen van beide berichten van Majordomo ontvangt, dan heb je ofwel je adres niet goed opgegeven in bijvoorbeeld een abonneer formulier (zoals op dDH's Mailing List Machine), ofwel er is een probleem met je E-mail adres.

De meest voorkomende oorzaak van problemen is dat je afzenderadres en ontvangadres verschillend zijn. Dat komt vaak voor bij E-mail adressen van een universiteit en bij organisaties die een eigen 'mail server' hebben. Het adres waar mensen E-mail heen sturen is dan bijvoorbeeld 'piet@universiteit.nl', maar het adres wat als afzender boven jouw E-mail staat is 'piet@mail.universiteit.nl'. In dit voorbeeld weet dan de server 'universiteit.nl' wel hoe de vork in de steel zit, maar voor Majordomo zijn het gewoon verschillende adressen. Dus mislukt het abonneren.
De oorzaak van de verschillende adressen is een configuratie-fout bij de mail server die jouw mail verzorgt. Klop bij dit soort problemen dus eerst aan bij je eigen provider of de beheerder van de mail server ('postmaster@xxx.xx') en zorg dat je de E-mail die je van Majordomo kreeg bij de hand hebt.
Bij andere problemen (of als je niet weet wat er mis is) kun je de beheerder van de mailing list inschakelen. Majordomo vertelt je in z'n mailtjes welk adres de beheerder heeft, meestal is dat 'list-owner@xxx.xx' (lijst-eigenaar). Documenteer altijd wat er mis gaat en stuur de volledige berichten die je van Majordomo kreeg door naar de beheerder.
Stuur nooit boze mail naar een beheerder met enkel een opmerking als "het werkt niet". Bij de gemiddelde beheerder zakt daar de broek van af. In 99,9% van de gevallen ligt de fout namelijk niet bij Majordomo of de beheerder.
Abonnement opzeggen
Dat is gelukkig een stuk eenvoudiger. Bij veel mailing lists staat onderaan alle berichten hoe dat werkt.
Regel is wel (net als bij abonneren) dat de 'unsubscribe' opdracht verzonden moet worden 'vanaf' het op te zeggen adres.
Als je wilt opzeggen omdat je een ander E-mail adres krijgt, doe dat dan zo snel mogelijk. Je kunt immers alleen opzeggen 'vanaf' dat oude adres, dus dat moet gebeuren voordat je het oude adres niet meer kunt gebruiken.
Als je wel abonnee wilt blijven en niets wilt missen: abonneer dan eerst je nieuwe adres en zeg daarna je oude adres op.

Maak een nieuwe E-mail en geef als adres op:
majordomo@xxx.xx
(voor 'xxx.xx' vul je het adres van de juiste server in)
Een onderwerp (subject) opgeven is niet nodig (mag wel)
In het tekstdeel van de E-mail schrijf je:
unsubscribe xxx
end
(xxx is de naam van de E-mail mailing list, 'end' op een nieuwe regel voorkomt dat Majordomo ook nog zoekt naar opdrachten in verdere tekst van je E-mail, zoals een automatisch toegevoegd adresblokje).
Verzend deze E-mail

Majordomo kijkt nu of het afzenderadres (jouw E-mail adres) inderdaad op de abonee-lijst staat. Klopt dat, dan schrapt Majordomo je adres en stuurt je een bevestiging dat je opgezegd hebt.
Problemen bij het opzeggen
Allereerst: De 'unsubscribe' opdracht moet bijna altijd verzonden worden 'vanaf' het adres wat je op wilt zeggen. Majordomo kijkt gewoon wie de afzender is en of die op de lijst staat. Je kunt wel een specifiek adres aan de unsubscribe opdracht toevoegen, maar je mag meestal geen ander adres dan je eigen (afzender)adres opzeggen, dus dat heeft geen zin.
Eigenlijk kan er maar één echt probleem optreden: Je krijgt een E-mail terug van Majordomo met de mededeling dat je niet geabonneerd bent. Dit kan behoorlijk verwarrend zijn. Je krijg immers berichten van de mailing list, dus hoe kan het dan je niet geabonneerd bent? Het betekent bijna altijd dat je nog een abonnement hebt op een oud, vorig E-mail adres. Blijkbaar wordt de mail aan dat adres doorgestuurd naar je nieuwe adres. Je hebt dan misschien ook gemerkt dat je zelf geen berichten kunt posten op de mailing list. Ook dat komt omdat je geen abonnement hebt op je huidige E-mail adres.
Als je kunt achterhalen met welk (oud) adres je nog geabonneerd bent, moet je de beheerer vragen dit adres af te voeren. Zelf kun je dit niet meer doen, daarom is het zo belangrijk alle abonnementen op je oude adres tijdig op te zeggen als je een nieuw adres krijgt.
Als je niet meer kunt achterhalen via welk adres je de berichten van de mailing list krijgt, heb je een probleem. Nu moet de beheerder proberen dit uit te zoeken en als die (zoals meestal) erg druk is, kan dat even duren.
Kortom: Als het niet direct lukt een abonnement op te zeggen, stuur dan niet meteen een boze mail naar de beheerder. Waarschijnlijk heb je zelf verzuimd een oud abonnement tijdig op te zeggen en je bent nu overgeleverd aan de beheerder. Alleen die kan je abonnement nog stoppen en moet dat met de hand doen ...
Voor meer over E-mail mailing lists: zie het menu.

Boyd Noorda
© 21 aug. 2001 Socia Media, Den Haag.
Gebruik of overname van deze tekst is alleen mogelijk na schriftelijke toestemming.
Een link maken naar deze pagina mag uiteraard wel.

menu | dDH